De Archiefstaat

Al eeuwenlang zijn mensen bezig met het verzamelen van data. Door digitalisering is de hoeveelheid data die verzameld wordt de laatste jaren explosief gestegen. De gemiddelde Nederlander staat in honderden – vaak zelfs duizenden – databases geregistreerd. Deze dataverzameling voelt vaak veilig omdat het zorgt voor efficiëntie en gepersonaliseerde diensten en aanbevelingen. Toch vragen systemen om nog meer data voor betere prestaties. Hierdoor verliezen burgers steeds meer de controle over hun data aan grote tech-bedrijven.

Dit roept vragen op: hoeveel data mag verzameld worden, en waar ligt de grens tussen ondersteunende dataverzameling en dataverzameling ten behoeve van gedragsbeïnvloeding? Wat als het verzamelen van data zó ver gaat dat niet alleen gedragingen geregistreerd worden, maar ook gesproken woorden en zelfs gedachten? En wat als die data alleen toegankelijk is voor een selecte groep mensen?

Dat is de realiteit in de speculatieve wereld van de archiefstaat. In deze wereld worden huidige trends in dataverzameling vergroot en vertaalt naar een toekomstige realiteit waar privacy heeft plaatsgemaakt voor totale transparantie.

In een land binnen deze wereld heeft elke burger een hersenchip die gedragingen, gesproken woorden en gedachten registreert en archiveert. Deze data wordt opgeslagen in een centraal archief. En alleen de overheid heeft volledige toegang tot al deze data.

Burgers kunnen een rustig leventje leiden zolang ze zich maar houden aan de regels van de overheid. Doen ze dat niet, dan staat hen een leven vol angst en onzekerheid te wachten.

Het archief is een middel van de overheid om macht uit te oefenen op haar burgers. Door de data uit het archief krijgt de overheid kennis, overzicht en de mogelijkheid om het gedrag van burgers te voorspellen, beïnvloeden en manipuleren. Ondertussen krijgen burgers steeds minder invloed op hoe ze behandeld worden, omdat hun gedrag wordt gestuurd door een systeem dat zij niet kunnen zien en waarop zij geen invloed hebben. Geleidelijk aan raken burgers steeds meer ‘out of control’ over hun eigen leven, terwijl de controle van de overheid alleen maar groeit. Wat kunnen de burgers nu nog doen om de controle terug te pakken?

Om deze wereld te verbeelden heb ik 3 ontwerpen gemaakt.

Het 2D-ontwerp, en de holografische versie ervan, laat zien hoe de overheid zichzelf steeds meer macht wil geven. Zo lijkt met het document officieel vastgelegd dat het “rechtmatig” is hoe de overheid haar burgers behandelen.

Het interactieve ontwerp laat de gebruiker zien en ervaren hoe de overheid zich presenteert aan de burger. Tegelijk laat het ook een mogelijke manier zien waarop burgers zich kunnen verzetten tegen het functioneren van de overheid.

Het 3D-ontwerp is een fysiek bewijs van hoe de overheid haar burgers registreert en controleert.

Deze ontwerpen laten zien hoe controle verplaatst wordt van de burger naar de overheid.